Indie edit
extracted from Wikipedia, the Free Encyclopedia (using Wikipedia Reflection Script)

 
GNU FDL


Warning: curl_setopt() function.curl-setopt: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when in safe_mode or an open_basedir is set in /home/program/domains/encyklopedia.hostessy-praca.com/public_html/index.php on line 186
Indie – Wikipedia, wolna encyklopedia

Indie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy państwa. Zobacz też: indie – muzyka niezależna.
भारत गणराज्य
Bhārat Gaṇarājya
trb. Bharat Ganaradźja
Republika Indii
← Unia Indyjska
Flaga Indii
 Godło Indii
Flaga Indii Godło Indii
Dewiza: Satyameva Jayate (Tylko prawda wygrywa)
Hymn: Jana-Gana-Mana
Położenie Indii
Język urzędowy hindi oraz język angielski jako pomocniczy[2] w administracji centralnej; dodatkowo 25 języków uznanych za oficjalne w poszczególnych stanach
Stolica Nowe Delhi
Ustrój polityczny republika
Głowa państwa prezydent Pratibha Patil
Szef rządu premier Manmohan Singh
Powierzchnia
 • całkowita
 • wody śródlądowe		 7. na świecie
3 287 590 km²
314 400 km² (9,56%)
Liczba ludności (2009)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia		 2. na świecie
1 166 079 217[3] ▲
354,7 osób/km²
PKB (2008)
 • całkowite 
 • na osobę
1 232,9 mld USD[4]▲
1 082 USD▲
PKB (PPP) (2008)
 • całkowite 
 • na osobę
3 289,8 mld USD[5]▲
2 886 USD▲
Jednostka monetarna 1 rupia indyjska = 100 pajs (paisa) (INR)
Niepodległość od Wielkiej Brytanii 15 sierpnia 1947
Utworzenie republiki 26 stycznia 1950
Strefa czasowa UTC +5:30
Kod ISO 3166 IN
Domena internetowa .in
Kod samochodowy IND
Kod telefoniczny +91
Mapa Indii
1  Na terenie całego kraju oraz 21 innych języków regionalnie
2  Dane szacunkowe na czerwiec 2009, podane za CIA The World Factbook (źródło: CIA) (ang.)
3  Dane dotyczące PKB na podstawie szacunków Międzynarodowego Funduszu Walutowego na rok 2008 (źródło: IMF) (ang.)

Spis treści

Indie, Republika Indii (w hindi, भारत – trl.: Bhārat wymowa ?/i, Bhārat Gaṇarājya, trb.: Bharat, Bharat Ganaradźja; ang. India, Republic of India) – państwo w Azji Południowej, zajmujące większość subkontynentu indyjskiego.

Od północy Indie są ograniczone przez pasma górskie: Karakorum i Himalaje. Z Indiami graniczą: Pakistan na północnym zachodzie, Chiny, Nepal oraz Bhutan na północy, Birma i Bangladesz na północnym wschodzie, Sri Lanka przez zatokę Mannar i cieśninę Palk na południowym wschodzie. Od południowego zachodu kraj otaczają wody Morza Arabskiego, zaś od południowego wschodu Zatoki Bengalskiej i Morza Andamańskiego. Do Indii należy archipelag Lakkadiwów leżący na Morzu Arabskim 450 km na zachód od wybrzeży kraju, oraz leżące w Zatoce Bengalskiej archipelagi Andamanów i Nikobarów.

(Ludność miejska stanowi jedynie 27% mieszkańców państwa.)

Głową państwa jest prezydent, organem ustawodawczym dwuizbowy parlament – Sansad. Stany mają własne organy władzy, na czele stoi gubernator mianowany przez prezydenta.

Podstawowe informacje: Stolica: Delhi Niziny: (na zachodzie) Indusu, (na północy) Gangesu Rzeki: Ganges, Kriszna St. klimatyczne: zwrotnikowa

Ukształtowanie powierzchni:

Hodowla: bydło, trzoda, owce, kozy Uprawy: pszenica, kukurydza, proso i sorgo, ryż Elektrownie: cieplne, atomowe Przemysł wydobywczy: ropa naftowa, węgiel kamienny, węgiel brunatny, rudy żelaza, rudy chromu Przemysł przetwórczy: hutniczy, odzieżowy, elektromaszynowy Rolnictwo: tytoń, palma, herbata, kauczuk, juta, kawa, bawełna, banany.

edytuj Podział administracyjny

Information icon.svg Osobny artykuł: Podział administracyjny Indii.

Indie podzielone są na 28 stanów, 6 terytoriów związkowych i 1 terytorium stołeczne. Później w drugim rzędzie dzielą się na 591 dystryktów. Nazwy jednostek administracyjnych podano w wersji polskiej (jeżeli istnieje polski egzonim), wersji angielskiej (ang.) oraz w wersji hindi w polskiej transkrypcji (trb.) i w transliteracji (trl.):

Stany:
  1. Andhra Pradesh; Andhra Pradeś (trb.), Āṁdhra Pradeś (trl.)
  2. Arunachal Pradesh; Arunaćal Pradeś (trb.), Aruṇācal Pradeś (trl.)
  3. Asam (ang.); Asam (trb.), Asam (trl.)
  4. Bengal Zachodni (pol.); West Bengal (ang.); Paśćimi Bangal (trb.), Paścimī Baṁgāl (trl.)
  5. Bihar (ang.); Bihar (trb.), Bihār (trl.)
  6. Chhattisgarh (ang.); Ćhattisgarh (trb.), Chattīsgaṛh (trl.)
  7. Dżammu i Kaszmir (pol.); Jammu and Kashmir (ang.); Dźammu aur Kaśmir (trb.), Jammū aur Kaśmīr (trl.)
  8. Goa (ang.); Gowa (trb.), Govā (trl.)
  9. Gujarat (ang.); Gudźarat (trb.), Gujarāt (trl.)
  10. Haryana (ang.); Harijana (trb.), Hariyāṇā (trl.)
  11. Himachal Pradesh (ang.); Himaćal Pradeś (trb.), Himācal Pradeś (trl.)
  12. Jharkhand (ang.); Dźharkhand (trb.), Jhāṛkhaṁḍ (trl.)
  13. Karnataka (ang.); Karnataka (trb.), Karṇāṭaka (trl.)
  14. Kerala (ang.); Kerala (trb.), Kerala (trl.)
  15. Madhya Pradesh (ang.); Madhja Pradeś (trb.), Madhya Pradeś (trl.)
  16. Maharashtra (ang.); Maharasztra (trb.), Mahārāṣṭra (trl.)
  17. Manipur (ang.); Manipur (trb.), Maṇipur (trl.)
  18. Meghalaya (ang.); Meghalaja (trb.), Meghālaya (trl.)
  19. Mizoram (ang.); Mizoram (trb.), Mizorām (trl.)
  20. Nagaland (ang.); Nagalaind (trb.), Nāgālaiṁḍ (trl.)
  21. Orisa (pol.); Orissa (ang.); Urisa (trb.), Uṛīsā (trl.)
  22. Pendżab (pol.); Punjab (ang.); Pańdźab (trb.), Paṁjāb (trl.)
  23. Radżastan (pol.); Rajasthan (ang.); Radźasthan (trb.), Rājasthān (trl.)
  24. Sikkim (ang.); Sikim (trb.), Sikim (trl.)
  25. Tamil Nadu (ang.); Tamilnad (trb.), Tamilnād (trl.)
  26. Tripura (ang.); Tripura (trb.), Tripura (trl.)
  27. Uttarakhand (ang.); Uttarakhand (trb.), Uttarākhaṁḍ (trl.)
  28. Uttar Pradesh (ang.); Uttar Pradeś (trb.), Uttar Pradeś (trl.)

Terytoria związkowe:

  1. Andamany i Nikobary (pol.); Andaman and Nicobar Islands (ang.); Andaman aur Nikobar Dwip (trb.), Aṁdamān aur Nikobār Dvīp (trl.)
  2. Czandigarh (pol.); Chandigarh (ang.); Ćandigarh (trb.), Caṁḍīgaṛh (trl.)
  3. Dadra i Nagarhaweli (pol.); Dadra and Nagar Haveli (ang.); Dadra aur Nagarhaweli (trb.), Dādrā aur Nagarhavelī (trl.)
  4. Daman i Diu (pol.); Daman and Diu (ang.); Daman aur Diw (trb.), Damaṇ aur Dīv (trl.)
  5. Lakszadiwy (pol.); Lakshadweep (ang.); Lakszadwip (trb.), Lakṣadvīp (trl.)
  6. Puducherry (do 2006 Pondicherry) (ang.); Puduććeri (trb.), Puducceri (trl.)

Narodowe terytorium stołeczne:

  1. Delhi (ang.); Dilli (trb.), Dillī (trl.)

edytuj Geografia

Information icon.svg Osobny artykuł: Geografia Indii.

edytuj Ludność

Information icon.svg Osobny artykuł: Demografia Indii.

Ludność: 1,15 mld (2008) – Indie są drugim państwem na świecie pod względem liczby ludności.

edytuj Wyznania (2000)

edytuj Gospodarka

Waluta Rupia indyjska (100 pajsa)
Wielkość PKB (2007) 2989 mld. USD (PPP) (szacowana)
PKB na mieszkańca (2007) 2700 USD (PPP)
Stopa wzrostu PKB (2007) 9,2% (szacowana)
Stopa bezrobocia (2007) 7,2%
Stopa inflacji (2007) 6,4%
Dług publiczny (2007) 58% PKB
Wskaźnik Giniego (2000) 32,5%

Do lat dziewięćdziesiątych gospodarka Indii była gospodarką quasi-socjalistyczną, z dużym udziałem sektora państwowego i ścisłą kontrolą państwa nad sektorem prywatnym i handlem zagranicznym. Ten model ukształtował się w czasie rządów Jawaharlala Nehru[2]. Od 1991 r. rozpoczęły się w Indiach liberalne reformy gospodarcze. Zmniejszona została kontrola państwa nad gospodarką, przeprowadzono również prywatyzację szeregu przedsiębiorstw państwowych. W rezultacie, od lat 90. gospodarka indyjska dynamicznie się rozwija (w ostatnich latach w tempie około 8% rocznie). W 2006 r. gospodarka Indii była czwartą największą gospodarką świata (po gospodarkach USA, Chin i Japonii), z produkcją sięgającą 4 042 miliarda USD (według parytetu siły nabywczej – PPP), przy czym wielkość PKB na mieszkańca wynosi zaledwie 3,8 tysiąca USD (PPP). Według danych indyjskich, 25% ludności żyje poniżej granicy ubóstwa.

Podstawą gospodarki Indii przez długi czas było rolnictwo[3]. Obecnie w rolnictwie pracuje wciąż około 60% spośród liczącej około 510 milionów osób siły roboczej. Jednocześnie rolnictwo wytwarza zaledwie 20% PKB Indii (2006). Sektor przemysłowy zatrudnia około 12% siły roboczej Indii i wytwarza około 20% PKB, natomiast najdynamiczniej rozwijający się sektor usług, zatrudniający 28% siły roboczej – około 60% PKB.

W 2006 roku eksport Indii wyniósł około 112 miliardów USD, a głównymi dobrami eksportowymi były tekstylia, biżuteria i oprogramowanie. Import Indii w 2006 roku wyniósł około 188 miliardów USD i obejmował głównie surowce energetyczne i maszyny. Głównymi partnerami handlowymi Indii są USA, kraje UE, Chiny i Zjednoczone Emiraty Arabskie.

edytuj Transport i komunikacja

W Indiach istniało (w 2006) 63 221 km linii kolejowych (w tym: 46 807 km szerokotorowych 1 676 mm, z czego 17 343 km zelektryfikowanych), co odpowiada wskaźnikowi gęstości sieci 1,92 km/100 km² powierzchni. Nieco lepiej przedstawia się indyjska sieć dróg. Ich łączna długość (w 2006) wynosiła 3 316 452 km, co daje wskaźnik 100,9 km/100 km² powierzchni.

edytuj Warunki naturalne

edytuj Klimat

Zwrotnikowy, na północy zwrotnikowo-monsunowy, na południowym zachodzie wilgotny, stopniowo przechodzi w suchy w zachodniej części Niziny Hindustańskiej, w Karakorum i Himalajach podzwrotnikowy górski. W wyższych partiach gór zima trwa 6 miesięcy. Częste cyklony połączone z wielkimi ulewami w okresie przejściowym między monsunem letnim a zimowym. Średnia temperatura w styczniu wynosi od ok. +15 °C u podnóża Himalajów do ok. +28 °C na południu. W maju, który jest najcieplejszym miesiącem roku, temperatury wynoszą +27 do +30 °C, z wyjątkiem pustyni Thar gdzie temperatura osiąga +36 °C. W Delhi dochodzi nawet do +43 °C.

edytuj Rzeki

Rzeki Indii

Rzeki Indii należą do zlewiska Oceanu Indyjskiego. Największe rzeki: Ganges czczony przez hinduistów jako święta rzeka, jego dopływy Jamuna, Son, Damodar, Ghaghra. Ganges łączy się w delcie z Brahmaputrą. Na zachodzie dopływy Indusu.

Mapa autostrad

edytuj Wyspy

Wyspy Indii:

oraz Chorao, Diu, Divar, Lakkadiwy, Majuli, Monroe, wyspy w okolicy Bombaju, Rameswaram, Sriharikota, Vashee, Willington

edytuj Historia

Information icon.svg Osobny artykuł: Historia Indii.

Polska nawiązała stosunki dyplomatyczne z niepodległymi Indiami w marcu 1954[4] .

edytuj Literatura

Information icon.svg Osobny artykuł: Literatury indyjskie.

edytuj Zabytki Indii

edytuj Zobacz też

edytuj Języki

edytuj Historia

edytuj Religie

edytuj Kultura

edytuj Książki o Indiach

edytuj Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ [1] Dane statystyczne zaczerpnięto z książki Patricka Johnstona i Jasona Mandryka pt. "Operation World", oraz z innych źródeł.
  2. ↑ Przyczyny niekorzystnej sytuacji gospodarczej w Indiach po odzyskaniu niepodległości. [dostęp 2009-12-06].
  3. ↑ Rozwój Indii a bezpośrednie inwestycje zagraniczne – czy Indie to miejsce gdzie warto inwestować ?. [dostęp 2009-12-06].
  4. ↑ Dwa państwa, dwie polityki. W: Ryszard Solski: Niepokoje pod Himalajami. Wyd. 1. Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1989, s. 169, seria: Konflikty. ISBN 83-03-02140-0. 

ręceprecz odtybetu | prezenty | nowoczesne meble | sztućce | filmy online | mieszkania warszawa